Το Κέντρο Περιβάλλοντος είναι
Αμιγής Νομαρχιακή Επιχείρηση της Ν.Α Κοζάνης, ιδρύθηκε με την 151/6-2-1998
απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου και άρχισε ουσιαστικά να λειτουργεί το έτος
2000. Η ύπαρξή του αποσκοπεί στην ουσιαστική ανάπτυξη μιας υποδομής για την
ικανοποίηση βασικών αναγκών της περιοχής μας σε θέματα προστασίας και
διαχείρισης του περιβάλλοντος και στο να αντιμετωπίσει και να δώσει απαντήσεις
στις τοπικές ανησυχίες για τέτοια ζητήματα. Μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί έναν
Νομαρχιακό φορέα με ρόλο πολυδιάστατου συμβούλου για τα οξυμένα περιβαλλοντικά
προβλήματα της περιοχής μας και συγχρόνως, μέσω της νομικής του υπόστασης,
ελεγκτής, μέσον εφαρμογής νομοθεσίας, διάχυσης της πληροφόρησης και συντονισμού
δράσεων για το περιβάλλον.
Σκοπός του Κέντρου Περιβάλλοντος είναι η βελτίωση της ποιότητας του
περιβάλλοντος, μέσα από την παρακολούθηση των παραμέτρων της ποιότητας του
περιβάλλοντος, τη διενέργεια ελέγχων, την εκπόνηση μελετών και ερευνητικών
προγραμμάτων, τη διεξαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων και τη διάδοση
πληροφοριών.
Το Κέντρο Περιβάλλοντος έχει τέσσερις βασικούς άξονες
Έλεγχος και παρακολούθηση της ποιότητας του
περιβάλλοντος
Εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων και μελετών
Πραγματοποίηση εισηγήσεων - γνωμοδοτήσεων
Διάδοση αποτελεσμάτων - Πληροφόρηση - Συνεργασίες
Κάθε ένας από τους παραπάνω
βασικούς άξονες περιλαμβάνει μια σειρά δραστηριοτήτων, οι οποίες
συγκεκριμενοποιούν το ρόλο που ήδη σε ορισμένες των περιπτώσεων (π.χ ποιότητα
νερού) διαδραματίζει το ΚΕΠΕ στη διαδικασία εφαρμογής περιβαλλοντικής πολιτικής
και νομοθεσίας στην περιοχή. Τα μακροχρόνια οφέλη για την περιοχή μας σε θέματα
περιβάλλοντος θα είναι ακόμη περισσότερα από τη λειτουργία του ΚΕΠΕ.
Όλοι συμφωνούμε ότι η περιοχή μας και δη ο νομός Κοζάνης είχε μια ακμάζουσα
ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια λόγω της δραστηριότητας της ΔΕΗ. Η οικονομική της
ανάπτυξη όμως δε συνοδεύτηκε από τα κατάλληλα μέτρα και πρωτοβουλίες για
προστασία και βελτίωση του οικοσυστήματος με αποτέλεσμα τη δημιουργία ποικίλων
περιβαλλοντικών επιδράσεων οι οποίες σήμερα υποχρεωτικά πρέπει να εξετάζονται
για την αποφυγή περαιτέρω σοβαρών, εκτεταμένων και αμετάκλητων ζημιών. Τα
συγκεκριμένα ζητήματα περιβαλλοντικής και δημόσιας υγείας που απασχολούν το Ν.
Κοζάνης σήμερα αφορούν στην ποιότητα νερού, τον έλεγχο της βιομηχανικής
ρύπανσης και διαχείρισης περιβαλλοντικών κινδύνων, τον έλεγχο της ποιότητας της
ατμόσφαιρας, τη διαχείριση των αποβλήτων. Η επικέντρωση σε αυτά τα θέματα
δημιουργεί την ανάγκη αλλά και την ευκαιρία για συμμόρφωση στους απαιτητικούς
περιβαλλοντικούς κανονισμούς που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης έχοντας υπόψη
ότι αναφερόμαστε ήδη στη μεταλιγνιτική περίοδο η οποία δεν αργεί να φθάσει, θα
πρέπει να κατανοήσουμε ότι η περιβαλλοντική προστασία είναι υψίστης σημασίας
για την ήδη βεβαρημένη περιοχή μας αν θέλουμε να αναπτυχθούν νέες οικονομικές
δραστηριότητες με γνώμονα τη ζωντανή, αειφόρο και βιώσιμη ανάπτυξη. Άλλωστε
μετά την εισαγωγή του όρου «αειφόρος ανάπτυξη», το περιβάλλον αρχίζει να
αντιμετωπίζεται πολυδιάστατα και να αναγνωρίζεται ο σύνθετος χαρακτήρας του.
Ωστόσο τα τελευταία χρόνια διαφαίνεται μια θετική στροφή των ΟΤΑ, όσον αφορά
στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του περιβάλλοντος, αφού συχνά στο μεγαλύτερο
μέρος των σχετικών δραστηριοτήτων τους τίθεται σαν προτεραιότητα η
περιβαλλοντική προστασία. Η στροφή αυτή αντικατοπτρίζει ως ένα βαθμό και την
ευαισθητοποίηση των πολιτών και την πίεση που ασκούν στους αρμόδιους φορείς να
αναλάβουν δράσεις που να προστατεύουν ή να υπηρετούν το περιβάλλον.
Συχνά όμως, παρά την καλή πρόθεση, η έλλειψη της εξειδικευμένης γνώσης και ο
ελλιπής ή μη ολοκληρωμένος σχεδιασμός, οδηγούν στην επιλογή λύσεων που αφενός
δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ή μερικώς μόνο το αντιμετωπίζουν και αφετέρου
σπαταλούνται άσκοπα πόροι.
Το Κέντρο Περιβάλλοντος έρχεται να καλύψει την επιτακτική ανάγκη της περιοχής
και των κατοίκων της για:
Επίλυση του προβλήματος που εντοπίζεται στην πρόσβαση
σε στοιχεία και διενεργούμενες μετρήσεις, λόγω χαμηλής ανταπόκρισης των
φορέων που τις διενεργούν για συνεργασία, επιδιώκοντας, με πιθανή Ειδική
Νομοθετική ρύθμιση ή Νομ. Απόφαση, τη συγκέντρωση όλων των πληροφοριών που
αφορούν στο περιβάλλον της περιοχής και τη συνεχή ροή των νέων στοιχείων
Συντονισμό των προσπαθειών των φορέων που διενεργούν
μετρήσεις (ΔΕΗ, ΕΜΥ, Νομαρχία, ΤΕΙ, ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, Χημείο του Κράτους,
Πανεπιστήμια, Μελετητικές Εταιρείες κλπ).
Αξιοποίηση της συντονισμένης υποδομής μετρήσεων, με
την επεξεργασία αυτών και τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων με την εφαρμογή
της Ελληνικής και Κοινοτικής Νομοθεσίας.
Διαμόρφωση ενιαίας και επιστημονικά αποδεκτής στάσης
των τοπικών φορέων στα θέματα του περιβάλλοντος.
Αξιοποίηση και εφαρμογή των πολλών νομοθετικών
διατάξεων και κανονισμών για το περιβάλλον τόσο της χώρας μας όσο και της
Ε.Ε.
Καθορισμό συνεργασιών και πλαισίου ανταλλαγής
πληροφοριών, τόσο μεταξύ των τοπικών και Εθνικών Φορέων, Οργανισμών,
Ιδρυμάτων κλπ, όσο και αυτών των άλλων χωρών της Ευρώπης και των
Βαλκανίων.
Συνολική αντιμετώπιση των θεμάτων που αφορούν στο
περιβάλλον, σύμφωνα με τις επιθυμίες της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, της
Τοπικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων, των άλλων φορέων και των κατοίκων της
περιοχής.
Δημοσιοποίηση των δράσεων για το περιβάλλον στην τοπική κοινωνία,
σαν ανταπόκριση στο ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον των πολιτών για την
αειφόρο διαχείριση του περιβάλλοντος και σαν προσπάθεια αύξησης της
ευαισθητοποίησης των κατοίκων της περιοχής σε θέματα περιβάλλοντος.
Όλα τα παραπάνω σε
συνδυασμό με την ενίσχυση της ατομικής πρωτοβουλίας σε επίπεδο συμμετοχής και
τη συνεργασία μεταξύ των πολιτών, των τοπικών φορέων και ιδιωτικών επιχειρήσεων
μπορούν να αναπτύξουν μια καλύτερη στρατηγική αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών
προβλημάτων.
Το Κέντρο Περιβάλλοντος έχει αναπτύξει στην οκταετή παρουσία και δράση του, μια
ιδιαίτερη δυναμική ως φορέας ενιαίας και επιστημονικής προσέγγισης και
αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών προβλημάτων της περιοχής. Οι δράσεις που έχει
αναπτύξει έως σήμερα αποτελούν μια ευχάριστη επιβεβαίωση ότι παράγει σημαντικό
σε όγκο και ποιότητα έργο και αποτυπώνουν τη συλλογικότητα της δουλειάς που
έγινε προς όφελος του περιβάλλοντος, των πολιτών και της κοινωνίας μας. Στον
τομέα των υδάτων αποτελεί πλέον το κορυφαίο όργανο, σε επίπεδο Δυτικής
Μακεδονίας, ελέγχου και παρακολούθησης της ποιότητας του πόσιμου νερού αφού
ανέπτυξε ένα πλήρως οργανωμένο εργαστήριο για την πραγματοποίηση φυσικοχημικών
και μικροβιολογικών αναλύσεων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας και
πέτυχε την πιστοποίηση του Συστήματος Ποιότητας κατά το διεθνές πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ
ΙSO/IEC 17025 για επτά παραμέτρους με προοπτική επέκτασης του πεδίου
διαπίστευσης σε περισσότερες παραμέτρους. Στους στόχους του ΚΕΠΕ είναι η
διάχυση αυτής της συσσωρευμένης πληροφορίας, να είναι δηλαδή διαθέσιμη σε κάθε
ενδιαφερόμενο και όχι να αποτελεί "ημετέρα" γνώση με ότι αυτό
συνεπάγεται. Για το λόγο αυτό δημιούργησε ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης
και επεξεργασίας των δεδομένων αναπτύσσοντας εντός της επιχείρησης το κατάλληλο
λογισμικό και προμηθεύτηκε τον απαραίτητο εξοπλισμό ( servers, λογισμικά, GIS)
από το πρόγραμμα ΚτΠ του ΠΕΠ Δυτ. Μακεδονίας ώστε σήμερα να υπάρχει η
δυνατότητα παροχής της διαθέσιμης περιβαλλοντικής πληροφορίας στους πολίτες,
τόσο για την ποιότητα των υδάτων όσο και την ποιότητα της ατμόσφαιρας, μέσω της
ιστοσελίδας του ΚΕΠΕ. Η εμπειρία που αποκομίστηκε από την παραπάνω
δραστηριότητα και η διαθέσιμη σχετική υποδομή αποτελεί πλέον πολύτιμο υλικό που
δύναται να αξιοποιηθεί σε άλλες παρόμοιες δραστηριότητες που δύναται να
αναπτύξει το ΚΕΠΕ στο μέλλον.
Για τη συνεχή βιώσιμη ανάπτυξη και την επιτυχή πορεία του, το ΚΕΠΕ αξιοποίησε
τη δυνατότητα που δίνεται μέσα από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα και
μελέτες, έχοντας τη συνεχή συνεργασία και αμέριστη συμπαράσταση της Ν.Α
Κοζάνης. Μέχρι σήμερα έχει συμμετάσχει σε διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα με
αντικείμενα, μεταξύ άλλων: α)την αποκατάσταση και αξιοποίηση των περιοχών με
λιγνίτη στην Ευρώπη, β)την προώθηση της ανταγωνιστικότητας των ανανεώσιμων
γεωργικών ενεργειακών πόρων, γ)την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα με τη
χρήση δορυφορικών συστημάτων και δ)την ανάπτυξη και χρήση των χαρτών τρωτότητας
για την παρακολούθηση και διαχείριση των υπογείων υδάτων. Στα πλαίσια αυτά
δίνεται η δυνατότητα το ΚΕΠΕ να αποκτήσει τη γνώση και εμπειρία σε συγκεκριμένα
περιβαλλοντικά ζητήματα, να αναπτύξει κοινές μεθόδους και πρακτικές με άλλους
εταίρους, να μεταφέρει τη γνώση αυτή στην περιοχή μας, να αναπτύξει ένα ευρύ
δίκτυο συνεργασίας με φορείς εντός και εκτός της Ευρώπης συμβάλλοντας επιπλέον
στην προώθηση της περιοχής μας.
Ενδεικτικά αναφέρω ότι στα πλαίσια ευρωπαϊκού προγράμματος στο οποίο συμμετείχε
το ΚΕΠΕ δημιούργησε μικρής κλίμακας ενεργειακό πάρκο στον αύλιο χώρο του το
οποίο περιλαμβάνει σύστημα φωτοβολταϊκών συλλεκτών, ανεμογεννήτρια και πιλοτική
μονάδα αναερόβιου ζυμωτή. Με τη δραστηριότητα αυτή επιχειρείται να προωθηθεί
στην τοπική αγορά η πρακτική αξιοποίησης αυτών των νέων μεθόδων και τεχνολογιών
παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ και να επιβεβαιωθεί η απόδοση τους. Το Κέντρο
Περιβάλλοντος καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να αναδειχθεί και
αξιοποιηθεί με σύγχρονες τεχνολογίες το αξιόλογο δυναμικό ΑΠΕ της περιοχής μας
συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην προστασία του περιβάλλοντος μας.
Η
διαδικασία αυτή της συνεργασίας αναδεικνύει και προσδιορίζει νέα συμβουλευτικά
προϊόντα και υπηρεσίες που θα βοηθήσουν το ΚΕΠΕ να διατηρήσει και να ενισχύσει
την δυναμικότητά του και να συμβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη στην περιοχή μας.